Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Personenvervoer

Autokilometers laatste jaren op gelijk niveau gebleven

Autokilometers laatste jaren op gelijk niveau gebleven

Autokilometers laatste jaren op gelijk niveau gebleven

Toelichting


Ontwikkeling autogebruik als bestuurder, 1994-2013, in miljarden reizigerskilometers naar motieven.



  • De mobiliteit als autobestuurder, en daarmee het autoverkeer (bewegende voertuigen), is sinds 2004 toegenomen met 6 procent. Het merendeel van deze groei vond plaats in de periode tot 2008. Ten opzichte van de jaren negentig is er in de jaren na 2004 sprake van een afvlakking van de groei van het aantal kilometers dat werd afgelegd als autobestuurder. Na 2008 is dit aantal gestabiliseerd, om in 2011 weer even toe te nemen. In 2012 en 2013 is er nauwelijks sprake van verandering.

  • Met name voor de werkgerelateerde mobiliteit (de optelsom van woon-werk- en zakelijke mobiliteit) was in de periode tot 2008 nog een toename zichtbaar, zowel in het aantal verplaatsingen als in de afgelegde afstanden. Daarna leidde de economische crisis tot een stabilisering van de werkgerelateerde mobiliteit.

  • De ontwikkelingen in het autogebruik zijn ook zichtbaar in de verkeersomvang op het hoofdwegennet (HWN): over de hele periode 2004-2013 nam de verkeersomvang op het HWN met 9 procent toe (overigens is dit inclusief het vrachtverkeer en het verkeer van buitenlanders). Ook hier geldt dat het merendeel van deze groei zich heeft voorgedaan in de periode tot 2008 (zie hoofdboodschap 'Afname reistijdverlies op hoofdwegennet laatste jaren steeds kleiner').

Verdieping en verklaring


Ontwikkeling autogebruik als bestuurder, 1994-2013, in miljarden reizigerskilometers naar leeftijdsgroep.



  • Vooral 40-plussers zijn zich vaker als autobestuurder gaan verplaatsen (+23 procent). Onder de volwassenen tot 40 jaar is het autogebruik als bestuurder juist afgenomen (-17 procent).

  • De verschillen in autogebruik tussen volwassenen tot 40 jaar en 40-plussers komen deels door de veranderde omvang van deze groepen: het aantal personen jonger dan 40 jaar nam af terwijl het aantal 40-plussers in de bevolking toenam. Maar ook na correctie voor deze demografische verschuivingen blijft de observatie overeind van een hoger autogebruik door 40-plussers en een lager autogebruik onder volwassenen tot 40 jaar.

  • Het afnemende autogebruik onder jongvolwassenen is deels te verklaren uit de veranderde maatschappelijke positie van deze groep. Zo is het aantal werkende jongvolwassenen afgenomen, terwijl het aantal studenten - die gemiddeld veel minder autorijden dan werkende jongeren - juist toenam. Daarnaast is het voor jongvolwassenen moeilijk om in economisch zware tijden een auto te bezitten. Een derde voor de hand liggende verklaring voor de afvlakkende groei is dat de arbeidsparticipatie van vrouwen voorlopig een plafond lijkt te hebben bereikt.

  • Ook de woonomgeving is van invloed op het autogebruik. Onder jongvolwassenen zien we een verschuiving optreden van het autogebruik als bestuurder naar het gebruik van de fiets en het (stedelijk) openbaar vervoer. Dit komt door een toename van het aantal jongvolwassenen in de stedelijke gebieden, in combinatie met de groei van het aantal studenten in de steden.

  • In aanvulling op deze situationele verklaringen wijzen sommige onderzoekers ook op culturele veranderingen, waardoor jongeren minder belang en status aan de auto zouden hechten. In een nadere studie heeft het KiM hier voor Nederland evenwel geen bewijzen voor gevonden: van een fundamenteel andere houding ten aanzien van de auto lijkt vooralsnog geen sprake te zijn (zie Achtergrond 'Mobiliteit van jongeren onder de loep').

  • Daarnaast zijn nog andere factoren van invloed op de veranderingen in het autogebruik als bestuurder. Zo blijkt de toename van het verkeer op het hoofdwegennet deels te kunnen worden verklaard door de aanleg van extra rijstroken. De stijging van de brandstofprijzen had daarentegen een dempende werking op de verkeersdrukte (zie Achtergrond 'Invloed systeemkenmerken op ontwikkeling autogebruik').

Gebruikte afkortingen