Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Personenvervoer

Treingebruik nam jaar op jaar toe

Treingebruik nam jaar op jaar toe

Treingebruik nam jaar op jaar toe

Toelichting


Ontwikkeling miljarden reizigerskilometers voor NS en voor alle vervoerders in totaal. Bron: NS, KpVV; bewerking KiM.



  • Het aantal reizigerskilometers per trein is toegenomen van 14,5 miljard in 2004 tot bijna 18 miljard in 2013 (+24 procent). Dit betekent een gemiddelde jaarlijkse groei van bijna 2,5 procent.

  • Waar in 2013 het totale treingebruik (dat wil zeggen: NS plus andere, decentrale vervoerders) nog iets groeide, nam het treingebruik bij NS voor het eerst sinds 2004 af, met 0,5 procent ten opzichte van 2012.

  • Het gebruik van bus, tram en metro nam toe van ongeveer 6,3 miljard reizigerskilometers in 2004 tot 7 miljard in 2011. Deze groei vond vooral plaats tussen 2009 en 2011. Sinds 2012 is er geen zicht meer op de ontwikkeling van het gebruik van bus, tram en metro, doordat hierover openbare data ontbreken (zie ook Achtergrond 'Na 2011 ontwikkeling van gebruik bus, tram en metro onbekend').

Verdieping en verklaring


De ontwikkeling van het treingebruik tussen 2004 en 2013 verklaard. Bron: KiM.



  • Tussen 2004 en 2013 groeide het aantal reizigerskilometers per trein met 24 procent. Van deze groei wordt 15 procentpunten verklaard door de bevolkingsgroei, een toename van het aantal studerenden, de gestegen brandstofprijzen en een ruimer aanbod van treinen (zie Achtergrond 'Ontwikkeling aanbod en treingebruik').

  • De treintarieven stegen in deze periode harder dan de gemiddelde prijsontwikkeling. Hierbij is rekening gehouden met de eventuele uitwijk naar goedkopere kaartsoorten door uit te gaan van de ontwikkeling van de totale bestedingen van huishoudens aan treinvervoer, gecorrigeerd voor volume-effecten. Deze tariefstijging heeft de ontwikkeling van het treingebruik met naar schatting 4 procent afgeremd.

  • De ontwikkeling van de economie (aantal werkenden en ontwikkeling koopkracht) over deze periode had per saldo een marginaal effect op de ontwikkeling van het aantal reizigerskilometers.

  • Van de gerealiseerde groei wordt 14 procentpunt veroorzaakt door andere dan de in figuur genoemde invloedsfactoren, zoals imagoherstel, een effectievere treineninzet, meer en/of een effectievere marketing en meer treingebruik door jongeren tegen regulier tarief (dus bovenop de gebruikstoename van de studentenkaart tegen nultarief) (zie Achtergrond 'Andere verklaringen voor toenemend treingebruik').

  • Het aantal reizigerskilometers bij NS in 2013 daalde vooral doordat de treindiensten Apeldoorn-Zutphen en Zwolle-Emmen eind 2012 aan een andere vervoerder zijn overgedragen.

  • De ontwikkeling bij NS werd in 2013 voorts sterk bepaald door een daling in het gebruik van de ov-studentenkaart (zie onderstaande figuur). Daarentegen nam het reizen met de reguliere kaartsoorten toe. De daling bij de ov-studentenkaart is terug te voeren op de in augustus 2012 ingevoerde rijksmaatregel dat studenten minder lang recht hebben op deze kaart: de nominale studieduur plus één in plaats van drie jaar. Een groot deel van de bij deze maatregel betrokken reizen vindt nu waarschijnlijk plaats tegen het reguliere tarief (zie Achtergrond 'Effecten van een veranderend ov-studentenreisproduct').


Ontwikkeling in miljarden reizigerskilometers bij NS, uitgesplitst naar ov-studentenkaart en regulier assortiment. Bron: NS.



Gebruikte afkortingen