Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Veiligheid en Milieu

Sterke daling uitstoot NOx en PM10 bij benzineauto's; bij dieselauto's vooral daling uitstoot PM10

Sterke daling uitstoot NOx en PM10 bij benzineauto's; bij dieselauto's vooral daling uitstoot PM10

Sterke daling uitstoot NOx en PM10 bij benzineauto's; bij dieselauto's vooral daling uitstoot PM10

Toelichting


Ontwikkeling emissies (NOx , PM10-verbranding) en kilometrage van het totale personenautopark (benzine + diesel + lpg) en het diesel- en benzineautopark afzonderlijk. Bronnen: CBS Statline en PBL/CBS (2014).



  • De NOx- en PM10-emissies van het personenautopark vertonen een dalende trend, terwijl het aantal gereden personenautokilometers sinds 2004 met 5 procent is toegenomen. De NOx-emissies van benzineauto's daalden hard, die van dieselauto's daalden nauwelijks. Van zowel diesel- als benzineauto's nam de PM10-uitstoot af.

  • Per gereden kilometer daalde de NOx-uitstoot van benzineauto's met ruim 60 procent en de PM10-uitstoot met bijna 50 procent (niet weergegeven in de figuur). Bij dieselauto's was de afname in uitstoot per gereden kilometer 20 procent voor NOx en bijna 65 procent voor PM10.

  • Het aantal dieselkilometers is harder gegroeid dan het aantal benzinekilometers. De toename van het aantal dieselkilometers houdt gelijke tred met de toename van het aandeel dieselauto's in het personenautopark (zie ook Achtergrond 'Ontwikkeling samenstelling personenautopark naar verschillende brandstoffen'): in 2004 was 28 procent van alle personenautokilometers dieselkilometers, in 2013 was dit aandeel gestegen tot ruim 31 procent.

  • De emissies per brandstofsoort (benzine/diesel) in een bepaald jaar, dus een dwarsdoorsnede van de figuur, zijn het resultaat van een vermenigvuldiging van drie factoren:

    1. het aantal auto's in het park dat rijdt op benzine respectievelijk diesel;
    2. het aantal gereden kilometers per diesel- of benzineauto;
    3. de emissies per kilometer per diesel- of benzineauto.

  • De tweede en derde factor variëren niet alleen met de brandstofsoort (benzine/diesel), maar ook met het bouwjaar van het voertuig en het wegtype waarop gereden wordt. Benzineauto's en oudere auto's rijden bijvoorbeeld relatief meer in de stad en minder op de snelweg; in de stad zijn emissies per kilometer over het algemeen hoger dan op buitenwegen en snelwegen.

  • Voor de parksamenstelling naar brandstofsoort en bouwjaar voor het jaar 2013 en voor de emissies per kilometer voor auto's met verschillende bouwjaren zie tabblad 'Verdieping en verklaring'.

Verdieping en verklaring


Momentopname (2013) van NOx- en PM10-verbrandingsemissies per kilometer van diesel- en personenauto's met de bouwjaren 1987-2013, gewogen naar het kilometrage per wegtype dat specifiek is voor elke combinatie van bouwjaar en brandstofsoort. Bron: Traa en Geilenkirchen (2013).




Aantal auto's per leeftijd/bouwjaar en brandstofsoort in het Nederlandse personenwagenpark op 1 januari 2014 (momentopname). Bron: CBS Statline (2014).



PM10

  • Al sinds de jaren '90 van de vorige eeuw zijn dieselauto's per gereden kilometer minder PM10 gaan uitstoten. De laatste daling is tien jaar geleden in gang gezet met de introductie van het roetfilter. De gemiddelde huidige nieuwe dieselauto stoot per kilometer minder PM10 uit dan een benzineauto van hetzelfde bouwjaar. Bij deze ontwikkeling hebben de Europese normen voor voertuigemissies (de euronormen) de belangrijkste rol gespeeld.

  • De PM10-emissies per kilometer van het dieselautopark (dus alle bouwjaren samen) waren in 2013 ruim een factor vier hoger dan van het benzineautopark (niet zichtbaar in de figuur). In deze berekening is rekening gehouden met de leeftijdopbouw en specifieke rijpatronen (verdeling over wegtypen) van diesel- en benzineauto's in het wagenpark. Wel komen diesel- en benzineauto's in hun PM10-emissie dichter bij elkaar: in 2004 was het verschil ruim een factor zes. Dit dichterbij komen hangt samen met de stijging van het aantal roetfilters in het dieselautopark tussen 2004 en 2013 van 5 naar 56 procent (Ligterink & Cuelenaere, 2014). Dieselauto's in het park zijn gemiddeld jonger dan benzineauto's, voornamelijk omdat zij op relatief jonge leeftijd worden geëxporteerd (Ligterink & Cuelenaere, 2014). Jonge dieselauto's hebben een lagere PM10-uitstoot dan benzineauto's van alle leeftijden. Deze exporttrend is gestart bij dieselauto's met een bouwjaar vanaf 2007 en lijkt samen te hangen met de teruggave van de belasting op personenauto's en motorrijwielen (bpm) voor exportauto's sinds oktober 2006 (Ligterink & Cuelenaere, 2014).

NOx

  • Ondanks de steeds verdere aanscherping van de euronormen, is weinig winst geboekt met de NOx-uitstoot per kilometer van nieuwe dieselauto's - in tegenstelling tot die van benzineauto's. Door gebreken in de wettelijke testcyclus wijkt de uitstoot van nieuwe diesels in de praktijk sterk af van de emissies volgens de typekeuring. Zo is de NOx-uitstoot per kilometer van een Euro 5-dieselauto in de praktijk even hoog als die van een Euro 3-dieselauto, terwijl de ingangsdatum van beide normen negen jaar uit elkaar ligt. Volgens de typekeuring zou de uitstoot per kilometer bij Euro 5 meer dan de helft lager moeten zijn dan bij Euro 3 (Velders et al., 2013).

Gebruikte afkortingen