Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Personenvervoer

Treingebruik nam jaar op jaar toe, tussen 2004 en 2007 sterker dan de periode daarna

Treingebruik nam jaar op jaar toe, tussen 2004 en 2007 sterker dan de periode daarna

Treingebruik nam jaar op jaar toe, tussen 2004 en 2007 sterker dan de periode daarna

Toelichting


Ontwikkeling van het treingebruik tussen 2004 en 2014, in miljarden reizigerskilometers, NS en alle vervoerders samen. Bron: NS, KpVV, KiM.



  • Het aantal reizigerskilometers per trein nam toe van 14,5 miljard in 2004 tot 18,2 miljard in 2014, een toename van 25 procent. Dit betekent een gemiddelde jaarlijkse groei over die periode van bijna 2,3 procent. Tussen 2004 en 2007 was de groei sterker dan de jaren daarna, maar ook tijdens de economische crisis van de afgelopen jaren bleef het treingebruik groeien.
  • In 2014 nam het treinvervoer met 1,2 procent toe ten opzichte van 2013.
  • Het overgrote deel van de afgelegde reizigerskilometers (circa 95 procent) komt voor rekening van NS. Andere vervoersbedrijven (Veolia, Arriva, Syntus en Connexxion) verzorgen de rest, op de meeste van de zogeheten gedecentraliseerde spoorlijnen. Zie ook Achtergrond ‘hoofdrailnet en gedecentraliseerde spoorlijnen’.
  • 2011 is het laatste jaar waarvoor een compleet overzicht beschikbaar is van de vervoersomvang bij de andere vervoerders op de gedecentraliseerde spoorlijnen (bron: KpVV). Sindsdien hanteert het KiM schattingen van dit segment. Zo is figuur ‘Ontwikkeling van het treingebruik tussen 2004 en 2014’ tot stand gekomen. Zie ook Achtergrond ‘hoofdrailnet en gedecentraliseerde spoorlijnen’.
  • Het gebruik van bus, tram en metro nam toe van ongeveer 6,3 miljard reizigerskilometers in 2004 tot 7 miljard in 2011. Deze groei vond vooral plaats tussen 2009 en 2011. Sinds 2012 is er geen zicht meer op de ontwikkeling van het gebruik van bus, tram en metro, doordat openbare data hierover ontbreken (zie ook Achtergrond ‘Na 2011 ontwikkeling van gebruik bus, tram en metro onbekend)’.

Verdieping en verklaring


Verklaring van de ontwikkeling van het treingebruik, 2004-2014. Bron: KiM.



  • Tussen 2004 en 2014 groeide het aantal reizigerskilometers per trein met 25 procent. Bevolkingsgroei, toename van het aantal studerenden, gestegen brandstofprijzen, een ruimer aanbod van treinen en een betere betrouwbaarheid zorgden voor een toename van het treingebruik met 15 procentpunten.
  • Over het effect van een veranderende betrouwbaarheid van het reizen per trein op het treingebruik is in de literatuur weinig bekend. Het KiM heeft een inschatting gemaakt op basis van de veranderingen in aankomstpunctualiteit en uitval van treinen over de periode 2004-2014. Zie Achtergrond ‘Effect verandering betrouwbaarheid op treingebruik’.
  • De treintarieven stegen in deze periode harder dan de gemiddelde prijsontwikkeling. Om rekening te houden met de eventuele uitwijk naar goedkopere kaartsoorten, zijn we uitgegaan van de ontwikkeling van de totale bestedingen van huishoudens aan treinvervoer, gecorrigeerd voor volume-effecten. De tariefstijging bovenop de gemiddelde prijsontwikkeling heeft de ontwikkeling van het treingebruik met naar schatting 5 procent afgeremd.
  • De ontwikkeling van de economie (aantal werkenden en ontwikkeling koopkracht) en die van de congestie op het hoofdwegennet hadden over deze periode nauwelijks een effect op de ontwikkeling van het aantal reizigerskilometers per trein.
  • Van de gerealiseerde totale groei zijn 15 procentpunten veroorzaakt door andere dan de in figuur ‘Ontwikkeling van het treingebruik tussen 2004 en 2014’ genoemde invloedsfactoren. Deze overige factoren kunnen niet op een verantwoorde manier worden gekwantificeerd. Het gaat om factoren als imagoherstel, een effectievere treineninzet, meer en/of effectievere marketing, meer treingebruik door jongeren tegen regulier tarief (dus bovenop de gebruikstoename van de studentenkaart tegen nultarief) en een verschil in ontwikkeling van het aantal inwoners en banen tussen de vier grote steden en de rest van het land (zie Achtergrond ‘Andere verklaringen voor toenemend treingebruik’).
  • Een beperkt deel van de groei in de periode 2012-2014 is terug te voeren op de in augustus 2012 ingevoerde rijksmaatregel dat studenten minder lang recht hebben op de ov-jaarkaart: de nominale studieduur plus één jaar (voorheen drie). Sinds 2012 daalt hierdoor het aantal gereisde kilometers op nultarief met de ov-studentenkaart. Een groot deel van de bij deze maatregel betrokken reizen vindt nu waarschijnlijk weer tegen het reguliere tarief plaats.

Verandering in miljarden reizigerskilometers bij NS ten opzichte van het voorgaande jaar, uitgesplitst naar regulier assortiment en ov-studentenkaart (over 2014 geen data beschikbaar). Bron: NS.



Gebruikte afkortingen