Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Toekomstbeeld 2015-2020

Treingebruik blijft toenemen

Treingebruik blijft toenemen

Treingebruik blijft toenemen

Toelichting


Realisatie en toekomstbeelden treingebruik in Nederland (in miljarden reizigerskilometers). Bron: Ministerie IenM, KiM.



  • In de eerste helft van 2015 nam het treingebruik bij NS toe met 2 procent ten opzichte van dezelfde periode in 2014 (NS 2015). Dit ligt in lijn met de gemiddelde jaarlijkse groei in het afgelopen decennium.
  • Het KiM gaat uit van een omvang in 2020 van tussen de 19,9 en 21,2 miljard reizigerskilometers (zie Verdieping en verklaring).
  • Voor het stads- en streekvervoer is voor 2020 geen landelijke prognose te geven. De veertien regionale ov-autoriteiten zijn verantwoordelijk voor de ontwikkeling van het openbaar vervoer in hun regio. Zij voeren daartoe elk hun eigen beleid, dat is toegesneden op de specifieke situatie per gebied. 

Verdieping en verklaring

  • Over de periode 2000-2014 nam het treingebruik in Nederland met gemiddeld bijna 1,4 procent per jaar toe. Ook gedurende de afgelopen crisisperiode, 2008-2013, nam het treingebruik nog toe met gemiddeld ruim 1,2 procent per jaar.
  • De omvang van het treingebruik in 2020 ligt naar schatting van het KiM tussen de 19,9 en 21,2 miljard reizigerskilometers. Op grond van de prognose in het kader van de Lange Termijn Spooragenda (LTSA) zou het treingebruik in 2020 liggen tussen 20,1 en 22,2 miljard reizigerskilometers. Dit komt neer op een gemiddelde groei van 1,6 respectievelijk 2,7 procent per jaar vanaf 2011. Deze cijfers gelden voor twee economische scenario’s (Global Economy en Regional Communities) én voor de aanname dat het gebruik van de ov-studentenkaart met 5 procent afneemt (resulterend in een eenmalige daling van 1,25 procent van het totale treingebruik).
  • De verwachting van het KiM over het treingebruik in 2020 wijkt in één belangrijk opzicht af van de LTSA-prognose, namelijk de omvang en het effect van de tariefsverhogingen voor reizigers. In de LTSA-prognose is voor de totale periode tussen 2011 en 2020 een tariefsverhoging aangenomen van 4 procent in reële termen. Dat komt neer op een verhoging van gemiddeld 0,44 procent per jaar. Onze analyse van de afgelopen veertien jaar heeft laten zien dat de tarieven voor de reiziger in reële termen met gemiddeld 1,25 procent per jaar zijn gestegen. Het KiM gaat ervan uit dat deze trend zich zal voortzetten.
  • Het KiM denkt dat dit verschil zich ook de komende jaren zal voordoen. Cumulatief over de periode 2014-2020, en met een aangenomen elasticiteit van -0,4,  verwacht het KiM daarom een omvang van het treingebruik die tussen de 19,6 en 20,9 miljard reizigerskilometers ligt.
  • Ten tijde van het opstellen van de LTSA-prognose was er discussie over mogelijke beperkingen in het reisrecht met de ov-studentenkaart. Inmiddels zijn deze beperkingen van de baan en moet de LTSA-prognose eigenlijk met 1,25 procent worden opgehoogd. Ook is inmiddels besloten dat de groep MBO’ers die jonger is dan 18 jaar én de Beroepsopleidende Leerweg volgt, eveneens een reisrecht krijgt. Het KiM verwacht dat dit tot weinig extra treingebruik door deze groep leidt (KiM, 2014a) en dat de impact op het totale treingebruik voor Nederland te verwaarlozen is. Bij de 19,6 respectievelijk 20,9 miljard – zie het vorige punt – moet dan eenmalig 1,25 procent worden opgeteld. Daarmee komt de omvang van het treingebruik in 2020 naar schatting van het KiM op tussen de 19,9 en 21,2 miljard reizigerskilometers.
Gebruikte afkortingen