Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Personenvervoer

Treingebruik nam jaar op jaar toe, tussen 2005 en 2007 sterker dan in de periode daarna

Treingebruik nam jaar op jaar toe, tussen 2005 en 2007 sterker dan in de periode daarna

Treingebruik nam jaar op jaar toe, tussen 2005 en 2007 sterker dan in de periode daarna

Toelichting


Ontwikkeling van het treingebruik 2005-2015, in miljarden reizigerskilometers; NS en alle vervoerders samen. Bron: NS, CROW


  • Het aantal reizigerskilometers per trein nam toe van 15,2 miljard in 2005 tot 18,5 miljard in 2015, een toename van bijna 22 procent. Dit betekent een gemiddelde jaarlijkse groei over die periode van 2,0 procent.
  • Tussen 2004 en 2007 was de groei sterker dan de jaren daarna, maar ook tijdens de economische crisis van de afgelopen jaren bleef het treingebruik groeien. In 2015 nam het treingebruik met 1,9 procent toe ten opzichte van 2014.
  • Het overgrote deel van de afgelegde reizigerskilometers (circa 95 procent) komt voor rekening van NS. Andere vervoersbedrijven (Veolia, Arriva, Syntus en Connexxion) verzorgen de rest, op de meeste van de zogeheten gedecentraliseerde spoorlijnen. NS reed in 2015 nog op de lijnen Rotterdam – Hoek van Holland, Zwolle – Kampen, Zwolle - Enschede en Gouda – Alphen aan den Rijn. 
  • Voor een inschatting van het aantal afgelegde reizigerskilometers bij de andere vervoerders dan NS gebruiken we recente berekeningen van het CROW voor alle gedecentraliseerde spoorlijnen (CROW, 2016). Deze berekeningen zijn gebaseerd op chipkaartmetingen. Het CROW schat de omvang van dit segment in 2014 op 0,95 en in 2015 op 1,03 miljard reizigerskilometers, exclusief de in december 2015 gedecentraliseerde lijn Zwolle-Enschede. Dit betekent een toename van ruim 8 procent in één jaar. Na correctie voor het aandeel van de andere drie NS-lijnen resteert een omvang van 0,855 rkm’s in 2014 en 0,935 in 2015.
  • Vanwege de overgang in meetmethodiek na 2013 presenteren we het totale treingebruik in 2014 en 2015 niet als een voortzetting van de trend uit het verleden, maar als twee aparte waarnemingen. Pas over enkele jaren is het verantwoord een vloeiende ontwikkeling weer te geven. 

Verdieping en verklaring


Verklaring van de ontwikkeling van het treingebruik, 2005-2015. Bron: KiM.


  • Tussen 2005 en 2015 groeide het aantal reizigerskilometers per trein met 22 procent. Bevolkingsgroei, groei van de economie (het aantal werkenden en de koopkracht), toename van het aantal studerenden, een ruimer aanbod van treinen (toename van het aantal treinkilometers met 24 procent) en een betere betrouwbaarheid zorgden voor een toename van het treingebruik met 14 procentpunten.
  • De treintarieven stegen in deze periode harder dan de gemiddelde prijsontwikkeling. Om rekening te houden met de eventuele uitwijk naar goedkopere kaartsoorten, zijn we uitgegaan van de ontwikkeling van de totale bestedingen van huishoudens aan treinvervoer, gecorrigeerd voor volume-effecten. De tariefstijging bovenop de gemiddelde prijsontwikkeling heeft  de ontwikkeling van het treingebruik met naar schatting 4 procent afgeremd.
  • De ontwikkeling van brandstofprijzen en de congestie op het hoofdwegennet hadden over deze periode nauwelijks effect op de ontwikkeling van het aantal reizigerskilometers per trein.
  • Van de gerealiseerde totale groei is 12 procent van de genoemde 22 procent veroorzaakt door andere dan de genoemde invloedsfactoren. Deze overige factoren kunnen niet op een verantwoorde manier worden gekwantificeerd. Het gaat om factoren als imago, meer en/of effectievere marketing en meer treingebruik door jongeren tegen regulier tarief (dus bovenop de gebruikstoename van de studentenkaart tegen nultarief). Zie Achtergrond 'Andere verklaringen voor toename treingebruik'.
  • Voor nadere uitleg over de manier waarop het KiM de effecten van de verschillende invloedsfactoren heeft bepaald, zie Achtergrond 'Berekening invloedsfactoren ontwikkeling treingebruik'
Gebruikte afkortingen