Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Wat is bereikbaarheid?

In dit hoofdstuk staat de bereikbaarheid met de auto centraal. Bereikbaarheid kan op veel verschillende manieren worden gedefinieerd en geoperationaliseerd. Het kan zijn dat de één de bereikbaarheid van een gebied als goed betitelt, terwijl een ander de bereikbaarheid van hetzelfde gebied als slecht beoordeelt. Een voorbeeld is de bereikbaarheid van landelijk gebied buiten de Randstad. Buiten de Randstad zijn er over het algemeen minder files. Vanuit dit oogpunt is de bereikbaarheid van zo'n gebied goed. De inwoners van zo'n gebied of de bedrijven die daar zijn gevestigd, kunnen de bereikbaarheid echter anders ervaren. Zij kunnen zich weliswaar sneller verplaatsen, maar daar staat tegenover dat hun reisafstanden naar voorzieningen (winkels, bioscoop of ziekenhuis) groter zijn. Ditzelfde geldt voor afstanden die werknemers moeten afleggen om hun werk te bereiken.

Door deze verscheidenheid aan definities lijdt het begrip ‘bereikbaarheid’ nogal eens tot verwarring. In de beleidspraktijk van de afgelopen decennia zijn voornamelijk bereikbaarheidsindicatoren gebruikt die betrekking hebben op het gebruik van infrastructuur en die infrastructurele knelpunten in beeld brachten. Deze bereikbaarheidsindicatoren werden gebruikt bij de afweging voor investeringen in de weginfrastructuur.

Welke bereikbaarheidsindicator(en) wordt gebruikt, is afhankelijk van dat aspect van bereikbaarheid waarop je zicht wilt hebben. Meten is immers weten. Omdat het KiM wil laten zien hoe het gebruik van de infrastructuur de afgelopen jaren is veranderd en hoe het gebruik van infrastructuur landelijk en regionaal verschilt, heeft het in dit Mobiliteitsbeeld twee bereikbaarheidsindicatoren opgenomen waarmee dit verschil inzichtelijk kan worden gemaakt, namelijk voertuigverliesuren en de SVIR-bereikbaarheidsindicator (SVIR-BBI). De indicator voertuigverliesuren betreft in dit mobiliteitsbeeld alleen de hoofdwegen, omdat van provinciale en gemeentelijke wegen momenteel onvoldoende gegevens zijn om dit te meten. Deze indicatoren sluiten het best aan bij de wijze waarop in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) wordt aangekeken tegen bereikbaarheid.

Daarnaast wordt in dit Mobiliteitsbeeld bereikbaarheid uitgedrukt in termen van nabijheid van arbeidsplaatsen. Deze indicator zegt iets over het aantal banen dat mensen kunnen bereiken.

Gebruikte afkortingen