Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Bereikbaarheid

De maatschappelijke kosten door files en vertragingen nemen sinds 2013 weer toe

De maatschappelijke kosten door files en vertragingen nemen sinds 2013 weer toe

De maatschappelijke kosten door files en vertragingen nemen sinds 2013 weer toe

Toelichting


Ontwikkeling maatschappelijke kosten door files en vertragingen (in miljoenen euro’s) op hoofdwegen in Nederland (prijspeil 2010). Bron: KiM


  • De totale maatschappelijke kosten door files en vertragingen op het Nederlandse hoofdwegennet zijn voor 2015 geraamd op 2,3 à 3 miljard euro, ofwel ongeveer 0,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp).
  • De directe maatschappelijke kosten door files en vertragingen (ongeveer 2,3 miljard euro) zijn de effecten van files en vertragingen op het wegverkeer. De indirecte maatschappelijke kosten door files en vertragingen (ongeveer 0-0,7 miljard euro) zijn de effecten op andere markten dan het wegverkeer.
  • Ongeveer de helft van de maatschappelijke kosten door files en vertragingen wordt gedragen door de sector bedrijven, waarvan ongeveer 1 miljard door het vrachtverkeer. De overige kosten worden rechtstreeks gedragen door de consument.
  • Vergeleken met 2014 stegen deze kosten in 2015 met ongeveer 0,4 miljard euro. Dat is ruwweg 20 procent.
  • Deze stijging is te verklaren door zowel de toename van het aantal voertuigverliesuren als de verslechtering van de betrouwbaarheid van reistijden. De toename van het aantal voertuigverliesuren draagt voor ongeveer 80 procent bij aan de stijging.
  • Tussen 2010 en 2015 namen deze kosten af met zo’n 20 procent.
  • Alle genoemde bedragen zijn voor de vergelijkbaarheid uitgedrukt in reële prijzen van 2010.
  • Voor een nadere uitleg over de methodiek, zie Achtergrond 'Berekening maatschappelijke kosten door files en vertragingen'.

Verdieping en verklaring

  • De maatschappelijke kosten door files en vertragingen zijn de som van de kosten die ontstaan door reistijdverliezen, door onbetrouwbaarheid van de reistijd en door andere elementen (kosten door uitwijkgedrag en indirecte effecten). De kosten door reistijdverliezen bedroegen in 2015 ongeveer 1 miljard euro en de kosten door onbetrouwbaarheid van de reistijd zo’n 0,5 miljard euro.
  • Vanaf 2010 zijn twee vernieuwingen doorgevoerd in de berekening van de maatschappelijke kosten door files en vertragingen.
  • Ten eerste zijn deze kosten berekend op basis van nieuwe waarderingskengetallen voor reistijd (value of time) en betrouwbaarheid van de reistijd (value of reliability). Voor de nieuwe waarderingskengetallen, zie KiM (2013b).
  • Ten tweede worden de kosten van onbetrouwbaarheid van de reistijd niet langer bepaald door een opslagmethode maar op basis van de in de praktijk gemeten standaardafwijking van de reistijd (KiM, 2012).
  • Met de oude rekenmethode komen de totale maatschappelijke kosten door files en vertragingen voor 2010 uit op 2,8 à 3,7 miljard euro. Dit is ongeveer gelijk aan de schatting voor 2010 die is gebaseerd op de nieuwe methode. Vanaf 2010 werken we met de nieuwe methode.
Gebruikte afkortingen