Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Regionaal beeld

10 procent van het Nederlandse goederenwegvervoer wordt in Amsterdam en Rotterdam geladen of gelost

10 procent van het Nederlandse goederenwegvervoer wordt in Amsterdam en Rotterdam geladen of gelost

10 procent van het Nederlandse goederenwegvervoer wordt in Amsterdam en Rotterdam geladen of gelost

Toelichting


Het binnenlands en internationaal goederenvervoer over de weg door Nederlandse ondernemingen voor veertien Nederlandse gemeenten, in 2015, in vervoerd gewicht, vervoersprestatie, aantal ritten en verreden kilometers. Bron: CBS; bewerking KiM.


  • De veertien steden die hier zijn bekeken, hebben in 2015 samen een aandeel tussen 17 en 19 procent, gemeten in verreden voertuigkilometers, aantal ritten, tonkilometers en het vervoerde gewicht, in het totaal vervoer voor heel Nederland.
  • Vergeleken met het landoppervlak (4 procent) en de totale weglengte (10 procent) kennen deze steden een relatief hoge goederenvervoersdichtheid, oftewel relatief veel goederenvervoer per eenheid oppervlak of weglengte ten opzichte van Nederland als geheel.
  • Ten opzichte van het aantal inwoners en het aantal bedrijven – het aandeel van deze veertien gemeenten daarin ligt rond de 25 procent – betekent een aandeel tussen 17 en 19 procent echter dat de goederenvervoersdichtheid relatief laag is.
  • De twee grote steden Amsterdam en Rotterdam hebben een gezamenlijk aandeel tussen de 8 (voertuigkilometers) en 11 procent (vervoerd gewicht). Dat ligt in lijn met het aandeel dat Amsterdam en Rotterdam hebben in het aantal inwoners en bedrijven in Nederland, namelijk 9 respectievelijk 11 procent. Op deze wijze gemeten kennen deze steden niet relatief veel goederenvervoer ten opzichte van de rest van Nederland. Maar vanwege de hoge bevolkingsdichtheid in deze steden is er wel relatief veel goederenvervoer in vergelijking met het landoppervlak en de wegenlengte. Amsterdam en Rotterdam hebben slechts 1 procent van het Nederlandse landoppervlak en 3 procent van de wegenlengte.

Verdieping en verklaring

  • De veertien steden verschillen in omvang en economische structuur. Om ze te kunnen vergelijken, wordt gekeken naar indicatoren, zoals het aandeel beladen verreden kilometers ten opzichte van het totaal aantal verreden kilometers – als maat voor de beladingsgraad – en de totaal verreden kilometers per vervoerde ton – als een grove indicator voor de transportkosten per ton. Deze indicatoren geven een eerste indicatie van de economische en milieuefficiëntie van het goederenvervoer van en naar deze steden.
  • De verhouding beladen en totaal aantal verreden kilometers als maat voor de beladingsgraad laat grote verschillen zien tussen de steden. Zo ligt deze verhouding voor Rotterdam (82 procent) en Breda (81 procent) hoger dan het nationaal gemiddelde (74 procent), terwijl ze voor Delft (58 procent) en Arnhem (63 procent) fors lager ligt. 

De verhouding beladen en totaal aantal verreden kilometers binnenlands en internationaal voor de veertien gemeenten, in 2015. Bron: CBS; bewerking KiM.


  • De verhouding tussen het totaal aantal verreden kilometers en het vervoerd gewicht, oftewel de afstand per ton, ligt voor de steden Breda en Eindhoven (beide 13,5 kilometer per ton) hoger dan het landelijk gemiddelde (11,3 kilometer per ton). Voor Amsterdam (7,8 kilometer per ton) en Nijmegen (8,2 kilometer per ton) ligt de verhouding juist lager. Als er veel internationaal vervoer plaatsvindt, zou het aantal kilometers per ton hoog moeten zijn, terwijl dit aantal bij steden met minder internationaal goederenvervoer juist lager moet liggen. Eindhoven en Breda hebben een relatief hoog aandeel in het internationaal goederenvervoer maar voor Rotterdam ligt het aantal kilometers per ton juist lager, ondanks het veel hogere aandeel in het internationaal vervoer. Het aandeel internationaal goederenvervoer verklaart het aantal kilometers per ton dus maar ten dele.

Verhouding verreden kilometers en vervoerde tonnen voor de veertien gemeenten, in 2015 (bron: CBS, bewerking KiM)


  • De veertien gemeenten kunnen ook worden vergeleken op basis van het type vrachtauto. Hierbij is onderscheid te maken naar laadvermogenklasse: kleiner dan 10 ton, tussen 10 en 20 ton, groter dan 30 ton. Op basis van het aantal verreden kilometers is in Nederland 64 procent van de voertuigen groter dan 30 ton, en 13 procent is kleiner dan 10 ton. In de meeste steden ligt de verhouding ongeveer gelijk. Er zijn echter opmerkelijke verschillen.
  • Zo is in Rotterdam 78 procent van de voertuigen groter dan 30 ton. Dit houdt waarschijnlijk verband met het hoge aandeel internationaal vervoer in Rotterdam.
  • Den Haag valt op door het hoge aandeel van voertuigen kleiner dan 10 ton, namelijk 36 procent ten opzichte van het landelijk middelde van 13 procent. 

Vrachtautogebruik naar laadvermogenklasse voor de veertien gemeenten, in 2015. Bron: CBS; bewerking KiM.


  • Vrachtauto’s kunnen ook worden onderscheiden naar type Euronorm. De emissienormering voor voertuigen in de Europese Unie loopt tot en met de strengste Euronorm 6, die sinds 31 december 2013 van kracht is voor nieuwe wegvoertuigen. De euronormering bepaalt de emissienormen voor NOx, koolwaterstoffen, CO2 en fijn stof. De emissienormen spelen een rol in de regelgeving over milieuzones. In Nederland zijn er dertien gemeenten met een milieuzone voor vrachtverkeer. Zij hanteren een gelijk toegangsregime van minimaal Euronorm 4. Van de hier genoemde gemeenten hebben Groningen, Nijmegen, Almere en Haarlem geen milieuzone en de andere tien gemeenten wel.
  • In Nederland wordt 59 procent van de verreden kilometers uitgevoerd door vrachtauto’s met Euronorm 5 en 22 procent door vrachtauto’s met Euronorm 6.
  • De steden met een hoog aandeel Euronorm 6-vrachtauto’s zijn Maastricht (37 procent), Nijmegen (36 procent) en Rotterdam (30 procent). Groningen (11 procent) en Arnhem (13 procent) scoren laag ten opzichte van het landelijk gemiddelde (22 procent).
  • Ten aanzien van het gebruik van vrachtauto’s met Euronorm 3 en lager vallen Haarlem (19 procent), Groningen (15 procent) en Den Haag (15 procent) op. Den Haag heeft een opvallend hoog aandeel Euronorm 2 (5,5 procent). 

Vrachtautogebruik naar Euronorm voor de veertien gemeenten, in 2015. Bron: CBS; bewerking KiM.


Gebruikte afkortingen