Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Verkeersveiligheid en Milieu

Daling bij alle verkeersemissies, sinds 2011 ook die van CO2

Daling bij alle verkeersemissies, sinds 2011 ook die van CO<sub>2</sub>

Daling bij alle verkeersemissies, sinds 2011 ook die van CO2

Toelichting


Ontwikkeling van de belangrijkste verkeersemissies, 2005-2015. Cijfers voor 2015 zijn voorlopig. Bron: CBS Statline (2016) en Emissieregistratie (2016). Zie Achtergrond 'Begrippenkader' voor de gehanteerde definitie van verkeer en voor uitleg van de begrippen in de figuur.


  • De CO2-uitstoot (IPCC) door het verkeer daalde tussen 2011 en 2015 met 12 procent. Hiermee lijkt zich sinds 2011 een kentering voor te doen, aangezien de CO2-emissies van de verkeerssector tussen 2004 en 2011 vrijwel gelijk bleven.
  • Bij alle stoffen, met uitzondering van SO2, leverde het wegverkeer in absolute zin de grootste bijdrage aan de emissiereducties. Bij SO2 nam de zeevaart de grootste daling voor zijn rekening. SO2-emissies van de andere modaliteiten zijn sowieso gering in vergelijking tot die van de zeevaart. In Verdieping en verklaring is de emissie-ontwikkeling per modaliteit te zien. Voor CO2, NOx, NMVOS en SO2 gelden nationale emissieplafonds waaraan Nederland zich in internationaal verband (Kyoto-protocol, NEC-richtlijn) moet houden. Voor de fijnere fractie van fijn stof (PM2,5) is een dergelijk plafond in voorbereiding (NEC-richtlijn). Verkeer levert aan deze stoffen een belangrijke bijdrage. In internationaal verband bestaan geen aparte reductieafspraken voor het verkeer; in het SER Energieakkoord is wel een CO2-doel specifiek voor verkeer vastgelegd. De emissies van de zeevaart vallen buiten de afspraken.

Verdieping en verklaring


Ontwikkeling emissies per modaliteit, in miljoenen kilogram per jaar, 2005-2015. Cijfers voor 2015 zijn voorlopig. Bron: CBS Statline (2016) en Emissieregistratie (2016). Zie Achtergrond 'Begrippenkader' voor uitleg van de begrippen in de figuur.


  • Het wegverkeer is de grootste bron van vervuilende emissies. Alleen voor NOx en SO2 geldt dat de zeescheepvaart op het Nederlands Continentaal Plat (NCP) de grootste emissiebron is. De zeevaart stoot verreweg de meeste SO2 uit, al is die uitstoot het laatste jaar wel sterk gedaald.
  • De NOx-emissies van het wegverkeer hadden in 2014 en 2015 ongeveer 20 kiloton (25 procent) lager kunnen zijn, als dieselpersonen- en bestelauto’s hadden voldaan aan de Europese typekeuringsnormen (Klein & Geilenkirchen, 2016).
  • Bij alle modaliteiten vertonen de emissies een dalende trend. De binnenvaart vormt hierop de uitzondering, met een stijging van zowel de CO2-uitstoot als de NOx-uitstoot sinds 2005 (met 33 respectievelijk 2 procent). Daarentegen daalden de emissies van NMVOS, SO2 en PM10 bij de binnenvaart wel. Zie 'Vrachtverkeer over de weg is per tonkilometer even schoon geworden als de binnenvaart voor NOx en fijnstof, maar niet voor CO2' voor de ontwikkeling van de emissies van de vrachtbinnenvaart per tonkilometer in vergelijking met andere modaliteiten in het vrachtvervoer. Opvallend zijn ook de relatief grote reducties van ‘overige mobiele bronnen’: een halvering van de emissies van NMVOS, NOx en PM10 en een reductie met bijna 100 procent van de SO2-uitstoot. Visserij en mobiele werktuigen in de landbouw en bouwnijverheid vormen de hoofdmoot van deze categorie.
  • De emissiereducties bij het wegverkeer vonden plaats ondanks een (lichte) stijging van het aantal gereden kilometers. Dit komt doordat de daling van de uitstoot per kilometer groter was dan de volumegroei. De ontwikkelingen zijn verschillend bij de verschillende wegmodaliteiten en bij de verschillende stoffen. Zie Achtergrond 'Ontwikkeling kilometrage en emissies bij personenauto’s', 'Ontwikkeling kilometrage en emissies bij bestelauto’s', 'Ontwikkeling kilometrage en emissies bij vrachtauto’s'.
  • De daling van de uitstoot per kilometer van NMVOS, NOx en PM10 is vooral het gevolg van de Europese typekeuringsnormen voor wegvoertuigen en mobiele werktuigen (RIVM, 2014a). Deze bestaan sinds 1992 en zijn sindsdien regelmatig aangescherpt. Bij dieselpersonen- en bestelauto’s worden de typekeuringseisen op het gebied van NOx de laatste jaren niet gehaald.
  • Bij de daling van de CO2-uitstoot per gereden kilometer spelen, naast Europese CO2-normen voor personenauto’s en bestelauto’s, ook het Nederlandse fiscale beleid voor zuinige auto’s en de olieprijs een rol.
  • Bij alle modaliteiten komt de afname van de SO2-emissie door de steeds strengere wettelijke eisen aan het zwavelgehalte van brandstoffen (benzine, diesel, zware stookolie en scheepsbrandstoffen).
Gebruikte afkortingen