Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Toekomstbeeld 2016-2021

Goederenvervoer in de lift door aantrekkende binnenlandse afzet

Goederenvervoer in de lift door aantrekkende binnenlandse afzet

Goederenvervoer in de lift door aantrekkende binnenlandse afzet

Toelichting


Ontwikkeling goederenvervoer (totaal vervoerd gewicht van weg, binnenvaart, spoor, pijpleiding, zeevaart en luchtvaart) per stroom (links, in miljoen ton) en per vervoerwijze (rechts, in miljard ladingtonkilometer) op Nederlands grondgebied. Bron: CBS/Panteia/KiM.


  • Het KiM verwacht voor de periode 2016-2021 voor het binnenlands goederenvervoer een groei van gemiddeld 2,1 procent per jaar en voor het internationale vervoer een groei van gemiddeld 1,7 procent per jaar. Dat resulteert in een toename van 13 respectievelijk 10 procent tussen 2015 en 2021.
  • De verwachting is dat de vervoersprestatie het sterkst zal groeien bij de binnenvaart, met gemiddeld 1,9 procent per jaar. Het wegvervoer groeit met gemiddeld 1,4 procent per jaar en het spoorvervoer met 1,3 procent per jaar. Voor het pijpleidingvervoer wordt een daling verwacht van gemiddeld 0,7 procent per jaar.
  • Door de toename van de relevante wereldhandel zal het intercontinentale vervoer over zee en door de lucht tussen 2015 en 2021 toenemen met 8 respectievelijk 23 procent.
  • Bij vrijwel alle vervoerwijzen is het vervoerde volume inmiddels weer boven het niveau van voor de crisis in 2007/2008. Uitzondering daarop is het goederenwegvervoer. Daarvoor is de verwachting dat het precrisisniveau van meer dan 800 miljoen ton en 60 miljard ladingtonkilometer op Nederlands grondgebied pas in 2021 weer wordt bereikt. 

Verdieping en verklaring


Economische ontwikkelingen relevant voor het goederenvervoer, 2014-2020. Bron: CPB.


  • De ontwikkeling van het goederenvervoer met de landmodaliteiten weg, spoor en binnenvaart voor de jaren 2016 tot en met 2021 is gebaseerd op een middellangetermijnverkenning. Panteia heeft deze op verzoek van het KiM opgesteld (Panteia, 2016).
  • Het goederenvervoer wordt sterk gedreven door de economische ontwikkelingen. De toestand in de wereld, meteen  gebrek aan onderling vertrouwen, leidt tot geopolitieke spanningen en risico’s voor de wereldeconomie. Het CPB (2016) verwacht dat het mondiale bruto binnenlands product (bbp) dit jaar met 3,1 procent en volgend jaar met 3,5 procent groeit. De groei van de relevante wereldhandel is dit en komend jaar vertraagd in vergelijking met eerdere verwachtingen als gevolg van onder andere de BREXIT. Voor 2016 en 2017 verwacht het CPB een toename van de relevante wereldhandel van 3,4 respectievelijk 3,2 procent. Voor de jaren 2018-2021 verwacht het CPB een groei van de relevante wereldhandel van 4,3 procent, waarmee deze weer in de buurt komt van het langjarig gemiddelde.
  • Bij de verwachting voor 2016 is rekening gehouden met de in het eerste halfjaar van 2016 gerealiseerde ontwikkeling.
  • Net als in 2015 is het binnenlandse binnenvaartvervoer in de eerste helft van 2016 meer gegroeid dan de internationale binnenvaart. Met name de internationale afvoer van droge bulk is nog verder afgenomen (CBS, 2016).
  • In de conjunctuurenquête signaleert Transport en Logistiek Nederland dat sinds begin 2009 geen enkel kwartaal zo positief werd beoordeeld als het tweede kwartaal van 2016. Deze positieve ontwikkeling zit vooral bij het binnenlands wegvervoer. Het ondernemersvertrouwen voor de toekomst is in dit tweede kwartaal het hoogst in de deelmarkten ‘verhuisvervoer’ en ‘dierenvervoer’. Dit heeft te maken met de aantrekkende woningmarkt respectievelijk de lage melkprijs (TLN, 2016).
  • De overslag in de Nederlandse zeehavens is in de eerste helft van 2016 met 3 procent afgenomen in vergelijking met het eerste halfjaar van 2015. De overslag van droge bulk (vooral minder steenkolen en ijzererst) komt fors lager uit dan in de eerste helft van 2015, maar ook bij de ruwe aardolie en de containers is de overslag gedaald (HbR & HbA, 2016). Op basis van deze halfjaarcijfers en de raming voor de relevante wereldhandel verwacht het KiM voor 2016 een daling van de havenoverslag van 1 procent. Voor 2017 wordt weer een kleine toename van de overslag verwacht met 1 procent. Op middellange termijn trekt de relevante wereldhandel weer aan en kan de havenoverslag met gemiddeld 2 procent per jaar toenemen (zie Achtergrond 'Methodiek verwachtingen voor de zee- en luchtvracht').
  • De internationale luchtvracht nam in de maanden januari tot en met juli van 2016 met iets minder dan 3 procent toe ten opzichte van dezelfde maanden in 2015. De groei op Schiphol was in die eerste maanden circa 2 procent. Daarom verwacht het KiM voor het gehele jaar 2016 dat de Nederlandse luchtvracht met 2,2 procent groeit. Voor 2017 wordt een iets hogere groei verwacht (2,6 procent) in de luchtvracht. Voor de middellange termijn groeit de luchtvracht met gemiddeld 4 procent per jaar tot circa 2,1 miljoen ton in 2021 (zie Achtergrond 'Methodiek verwachtingen voor de zee- en luchtvracht').

Verwachtingen voor het goederenvervoer, 2015-2021. Bron: KiM/Panteia.


Gebruikte afkortingen